Wettelijk samenwonen

Twee personen die samenwonen en een verklaring van wettelijke samenwoning afleggen voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van hun gemeente, zijn wettelijk samenwonend.

Wettelijk samenwonen maakt het mogelijk om officieel samen te wonen onder juridische bescherming op:

  • De gezamenlijke woonst;
  • De verdeling van de gezinslasten;
  • De eigendom van goederen.

Wettelijk samenwonen is echter meer dan een alternatief voor het huwelijk. Zo kan je bijvoorbeeld wettelijk samenwonen met je moeder, een vriend(in), ...

Voorwaarden

  • De minimum leeftijd is 18 jaar;
  • Je bent rechtsbekwaam;
  • Jij en je partner zijn niet gehuwd;
  • Jullie wonen nog niet wettelijk samen, maar wel officeel op hetzelfde adres.

Procedure

Maak een afspraak

De verklaring is een schriftelijke overeenkomst waarin twee personen zich verbinden samen te leven. Zij leggen deze verklaring af voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeenschappelijke woonplaats, die deze registreert in het bevolkingsregister.

Gevolgen

  • Rechten en plichten
    • De gezinswoning en de huisraad zijn beschermd. Dit wil zeggen dat de gezinswoning niet mag verkocht, verhuurd of gehypothekeerd worden zonder instemming van de andere partner.
    • Beide partners moeten naar evenredigheid van hun mogelijkheden bijdragen in de lasten van het samenleven.
    • Beide partners staan in voor de schulden die gemaakt zijn ten behoeve van het huishouden. Dit geldt niet voor buitensporige uitgaven.
    • Er is geen gemeenschappelijk vermogen. Elke partner behoudt zijn/haar eigen goederen. Wanneer er niet bewezen kan worden wie de eigenaar is, dan worden de partners geacht elk voor de helft eigenaar te zijn.
    • Hulp en bijstand verlenen aan de andere partner is niet verplicht. Bijgevolg is er ook geen recht op alimentatie na een breuk.
  • Huur
    • Wanneer de huurovereenkomst op één van de partners zijn naam staat dan kan deze de huurovereenkomst niet alleen opzeggen. Ook de huurder moet de opzegging van het huurcontract ter kennis brengen aan beide partners. 
    • Beide partners staan in voor de betaling van de huur en de huurwaarborg, ook al staat het contract op naam van één van de partners. 
  • Erfrecht
    De langstlevende partner erft het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad.
    Let op: Dit is geen beschermd erfdeel, met andere woorden een partner kan zonder medeweten van de andere partner het erfrecht beperken via een testament. 
  • Personenbelasting
    Wettelijk samenwonenden worden gezamenlijk belast.
  • Overlevingspensioen
    Wettelijk samenwonenden hebben geen recht op een overlevingspensioen.

Samenlevingscontract en testament

Het is mogelijk om de bovenstaande gevolgen te verfijnen. Dit kan aan de hand van de opmaak van een samenlevingscontract.

Een samenlevingscontract kan onderlinge afspraken die betrekking hebben op de vermogensrechtelijke aspecten vastleggen. Dit kan enkel bij de notaris opgesteld worden. 

Wil je je erfenis specifieker regelen en je partner laten erven, dan kan dat via het opstellen van een testament. Een notaris kan je hierbij helpen. 

Meebrengen

  • De identiteitskaart of verblijfskaart van beide personen;
  • Indien je reeds een overeenkomst hebt laten opstellen, breng je ook de naam en het adres van de notaris mee.

Bedrag

Een verklaring tot wettelijk samenwoning kost €20.

Regelgeving

Op de wettelijke samenwoning zijn de artikelen 1475 t.e.m. 1497 van het Burgerlijk wetboek zijn van toepassing, alsook de artikelen 215, 220 §1 en 224 §1,1 van het Burgerlijk wetboek. 


Contactinformatie