Teuten en teutenhuizen

Teuten waren rondreizende handelaars, die het dorp verlieten omdat de schrale Kempense grond hen dwong een ander inkomen te zoeken. Ongeveer 9 maanden per jaar trokken zij doorheen Noord- en West- Europa om hun waren te verkopen of hun diensten aan te bieden. In 1845 telde Eksel 35 en Hechtel 7 teuten, vooral koperteuten, textielteuten en dierensnijders of lubbers. Hun huizen waren overwegend langgevelhoeven. Pas later drongen stedelijke architectuurinvloeden het teutenhuis binnen. De typisch burgerlijke woningbouw uit de 19de eeuw vormde soms een schril contrast met de Kempense hoeven van de overige dorpsbewoners.

De bekendste teutenhuizen in de deelgemeente Eksel zijn:

Teutenhuis Tielen (Berkenlaan)

Dit huis dateert van rond 1850 en heeft een mooie inkomportiek in neoclassicistische stijl, en een mooie koperen ring (de koperen ring op de deur was kenmerkend voor de teutenhuizen in Eksel) aan de voordeur. Een eikenbalk in een woning draagt nog de datum 1796, waarschijnlijk een herinnering aan een eerdere woning. In de 18de en 19de eeuw waren ongeveer 50 leden van deze familie werkzaam in de teutenhandel, waardoor deze familie wellicht één der voornaamste uit de Limburgse Kempen was.

Teutenhuis Feyen (Marktplein)

Het monumentale teutenhuis werd door Joannes Feyen-Truyens rond de eeuwwisseling gebouwd. Bemerk de mooie koperen leeuwenkop in het midden op het deurpaneel. In 1986 werd dit huis gedeeltelijk door brand vernield en weer gerestaureerd.

Teutenhuis Witters (splitsing Hoofdstraat en Kerkstraat)

Het voormalige teutenhuis Witters, dateert uit de 18de eeuw. Bij dit mooie gerenoveerde huis hebben we zeker aandacht voor de versiering met doorhangende guirlandes boven de ramen en de hoge dakstoel. Achter het huis werd in 1902 een brouwerij St.- Jozef gebouwd. Let op de dakopening in de achterbouw: het koelschip. Bij het brouwen werden de overtollige stoom en warmte langs deze dakopening afgevoerd.

Teutenhuis Linmans (Berkenlaan)

Tegenover de oude kerkingang staat het voormalig teutenhuis van koopman en logementhouder J.H. Linmans. Let vooral op de deur- en raamomlijstingen. Het huis dateert uit het begin van de 19de eeuw.